\(
\newcommand{\Ds}{\displaystyle}
\newcommand{\PP}{{\mathbb P}}
\newcommand{\RR}{{\mathbb R}}
\newcommand{\KK}{{\mathbb K}}
\newcommand{\CC}{{\mathbb C}}
\newcommand{\ZZ}{{\mathbb Z}}
\newcommand{\NN}{{\mathbb N}}
\newcommand{\TT}{{\mathbb T}}
\newcommand{\QQ}{{\mathbb Q}}
\newcommand{\Abs}[1]{{\left|{#1}\right|}}
\newcommand{\Floor}[1]{{\left\lfloor{#1}\right\rfloor}}
\newcommand{\Ceil}[1]{{\left\lceil{#1}\right\rceil}}
\newcommand{\sgn}{{\rm sgn\,}}
\newcommand{\Set}[1]{{\left\{{#1}\right\}}}
\newcommand{\Norm}[1]{{\left\|{#1}\right\|}}
\newcommand{\Prob}[1]{{{{\mathbb P}}\left[{#1}\right]}}
\newcommand{\Mean}[1]{{{{\mathbb E}}\left[{#1}\right]}}
\newcommand{\cis}{{\rm cis}\,}
\newcommand{\one}{{\mathbf 1}}
\newcommand{\One}[1]{{\bf 1}\left(#1\right)}
\renewcommand{\Re}{{\rm Re\,}}
\renewcommand{\Im}{{\rm Im\,}}
\renewcommand{\arg}{{\rm arg\,}}
\renewcommand{\Arg}{{\rm Arg\,}}
\renewcommand{\deg}{{\rm deg\,}}
\renewcommand{\vol}{{\rm vol\,}}
\renewcommand{\span}{{\rm span\,}}
\newcommand{\ft}[1]{\widehat{#1}}
\newcommand{\wt}[1]{\widetilde{#1}}
\newcommand{\FT}[1]{\left(#1\right)^\wedge}
\newcommand{\Lone}[1]{{\left\|{#1}\right\|_{1}}}
\newcommand{\Linf}[1]{{\left\|{#1}\right\|_\infty}}
\newcommand{\inner}[2]{{\langle #1, #2 \rangle}}
\)
ΜΕΜ 101 - Απειροστικός Λογισμός Ι
Φθινόπωρο 2026-27
Τμήμα Μαθηματικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών
Πανεπιστήμιο Κρήτης
Διδάσκων: Μιχάλης Κολουντζάκης
▶▶
◀◀
▶ Ανακοινώσεις
-
21-9-2026:
Αρχίζει το εξάμηνο.
-
14-9-2026:
Δε θα γίνουν οι διαλέξεις του μαθήματος τις 2 εβδομάδες από 25 Οκτωβρίου έως 8 Νοεμβρίου. Τα εργαστήρια (Παρασκευή) αυτών των δύο εβδομάδων θα
γίνουν κανονικά.
▶ Ωράριο
Δε 9-11, Τρ 1-3, Τε 9-11. Εργαστήριο: Πα 1-3. (Το μάθημα της Τρίτης μόνο τις πρώτες εβδομάδες του εξαμήνου.)
Δε, Τε: Αμφιθέατρο: Α201. Τρ: Αίθουσα Α214, Πα: (εργαστήριο) Ε212 (αναγνωστήριο).
Ώρες γραφείου διδάσκοντα: Παρασκευή 1-2, στο Ε 212.
▶ Περιγραφή Μαθήματος
- Σύντομη επισκόπηση βασικών ιδιοτήτων των πραγματικών αριθμών και γνωστών στοιχειωδών συναρτήσεων (πολυωνυμικές, ρητές, δυνάμεις, εκθετικές, τριγωνομετρικές). Οι αντίστροφες τριγωνομετρικές συναρτήσεις. Σημείωση: στο μάθημα αυτό δεν γίνεται αναφορά στην έννοια του supremum.
- Ακολουθίες. Όριο ακολουθίας (εψιλοντικός ορισμός). Αλγεβρικές και ανισοτικές ιδιότητες ορίων. Ύπαρξη ορίου μονότονης ακολουθίας (χωρίς απόδειξη). Ο αριθμός e. Ακολουθίες οριζόμενες με αναδρομικό τύπο.
- Όριο συνάρτησης (εψιλοντικός ορισμός). Αλγεβρικές και ανισοτικές ιδιότητες ορίων. Ύπαρξη ορίου μονότονης συνάρτησης (χωρίς απόδειξη).
- Συνέχεια συνάρτησης. Είδη ασυνεχειών. Αλγεβρικές ιδιότητες συνέχειας. Θεωρήματα φραγμένης συνάρτησης (χωρίς απόδειξη), μέγιστης-ελάχιστης τιμής (χωρίς απόδειξη), ενδιάμεσης τιμής (χωρίς απόδειξη), θεώρημα Bolzano, θεώρημα διατήρησης προσήμου. Σύνολο τιμών γνησίως μονότονης συνεχούς συνάρτησης σε διάστημα. Η συνέχεια της αντίστροφης γνησίως μονότονης συνεχούς συνάρτησης σε διάστημα.
- Παράγωγος συνάρτησης. Αλγεβρικές ιδιότητες παραγώγων. Κανόνας αλυσίδας, παράγωγος αντίστροφης συνάρτησης. Θεωρήματα Fermat, Rolle, μέσης τιμής (Lagrange και Cauchy). Παράγωγος και μονοτονία. Παράγωγοι ανώτερης τάξης. Δεύτερη παράγωγος και κυρτότητα. Μελέτη συνάρτησης. Οι δύο κανόνες του l’Hôpital.
- Ορισμένο ολοκλήρωμα Riemann (βάσει αθροισμάτων Riemann). Ολοκληρωσιμότητα συνεχούς συνάρτησης (χωρίς απόδειξη) και μονότονης συνάρτησης (χωρίς απόδειξη). Αλγεβρικές και ανισοτικές ιδιότητες ολοκληρωμάτων (ελάχιστες αποδείξεις).
- Παράγουσες και αόριστα ολοκληρώματα συνάρτησης. Θεμελιώδες θεώρημα του απειροστικού λογισμού. Τεχνικές υπολογισμού ολοκληρωμάτων. Εφαρμογές σε υπολογισμούς εμβαδών, όγκων κ.τ.λ. Απλά γενικευμένα ολοκληρώματα.
- Σειρές αριθμών. Σύγκλιση και απόκλιση σειράς. Αλγεβρικές και ανισοτικές ιδιότητες. Σειρές με μη-αρνητικούς όρους. Κριτήρια σύγκλισης (ολοκληρωτικό, συμπύκνωσης, απόλυτης σύγκλισης, λόγου, ρίζας, εναλλασσόμενων προσήμων). Δυναμοσειρές. Διάστημα σύγκλισης. Σειρές Taylor γνωστών συναρτήσεων (εκθετικής, ημιτόνου, συνημιτόνου, λογαρίθμου, τόξο εφαπτομένης).
▶ Βιβλία και σημειώσεις
-
Θα χρησιμοποιήσουμε το παρακάτω κείμενο:
[Π]: Μ. Παπαδημητράκης, Απειροστικός Λογισμός (δείτε εδώ)
-
Επίσης θα χρησιμοποιούμε τις βιντεοδιαλέξεις/ασκήσεις που φαίνονται εδώ [V].
Εδώ θα γίνονται κάποιες αλλαγές (προσθήκες, διορθώσεις) κατά τη διάρκεια του εξαμήνου.
Οι διαλέξεις αυτές αντιστοιχούν στο μάθημα όπως διδάχτηκε το 2021-22.
▶ Βαθμολογικό σύστημα
Ο βαθμός σας θα προκύψει από 3 υποχρεωτικά διαγωνίσματα μέσα στο εξάμηνο, χωρίς τελικό διαγώνισμα.
Έτσι η ύλη του μαθήματος χωρίζεται περίπου στα 3 και εξετάζεται χωριστά.
Οι συντελεστές του κάθε διαγωνίσματος είναι 20%, 40%, 40% (ο χαμηλότερός σας βαθμός μετράει 20% και οι δύο άλλοι από 40%).
Όσοι από σας περνάτε το μάθημα με τα διαγωνίσματα ενδέχεται να κληθείτε και σε υποχρεωτική προφορική εξέταση, η οποία θα γίνει μέσα στην εξεταστική περίοδο
του Ιανουαρίου.
Τα διαγωνίσματα θα γίνουν στις παρακάτω μέρες:
- Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026,
- Δευτέρα 23 Νοεμβρίου 2026 και
- Τετάρτη 16 Δεκεμβρίου 2026.
Και τις τρεις μέρες τα διαγωνίσματα θα γίνουν την ώρα του μαθήματος, δηλ. 9-11 πμ.
Αν κάποιος από σας έχει αντικειμενικό και σοβαρό λόγο για τον οποίο δε μπορεί να γράψει τα ενδιάμεσα διαγωνίσματα
και θέλει να εξεταστεί μόνο με τελική (ενδεχομένως προφορική) εξέταση θα πρέπει να μου στείλει email μέχρι 11 Οκτωβρίου 2026
εξηγώντας τους λόγους που έχει και μετά από έγκριση θα δώσει μόνο τελική εξέταση. Όσοι δεν έχουν πάρει έγκριση μέχρι αυτή την
ημερομηνία θα πρέπει αναγκαστικά να συμμετάσχουν στα 3 υποχρεωτικά διαγωνίσματα.
Εδώ φαίνονται όσοι θα δώσουν μόνο την τελική εξέταση.
▶ Ημερολόγιο μαθήματος
Δε, 21 Σεπ. 2026
Σήμερα είδαμε τον ορισμό μιας ακολουθίας και παραδείγματα. Είδαμε έπειτα τι σημαίνει για μια ακολουθία να είναι μονότονη (αύξουσα
ή φθίνουσα) και γνήσια μονότονη. Επίσης είδαμε την έννοια του άνω και κάτω φράγματος μιας ακολουθίας και το τι σημαίνει
για μια ακολουθία να είναι άνω ή κάτω φραγμένη.
Από το βιβλίο [Π] διαβάστε τις § 3.1, 3.2, και λύστε τις ασκήσεις από κει.
Από τις βιντεοδιαλέξεις [V] καλύψαμε αυτά..
Φυλλάδιο ασκήσεων Νο 1 εδώ.
Και σε στενή μορφή για smartphones εδώ.
Τρ, 22 Σεπ. 2026
Σήμερα μιλήσαμε για το όριο μιας ακολουθίας, $L = \lim a_n$, πρώτα για την περίπτωση που το $L$ είναι πραγματικός αριθμός και
μετά για τις περιπτώσεις $L = \pm \infty$. Σε όλες τις περιπτώσεις είδαμε αρκετά παραδείγματα ορίων και πώς, για να αποδείξουμε
ότι το όριο είναι το $L$, εργαζόμαστε για να βρούμε ένα $n_0$ τ.ώ. για $n \ge n_0$ να ισχύει είτε $\Abs{a_n - L} \le \epsilon$,
$a_n \ge M$ ή $a_n \le -M$, ανάλογα με το αν εργαζόμαστε για να δείξουμε $a_n \to L \in \RR$, $a_n \to +\infty$ ή $a_n \to -\infty$.
Από το βιβλίο [Π] διαβάστε την § 3.3 και λύστε τις ασκήσεις εκεί.
Από τις βιντεοδιαλέξεις [V] καλύψαμε
μέχρι και το ΌρΑκ-12.
Τε, 23 Σεπ. 2026
Σήμερα, μετά από μια γρήγορη επανάληψη στα προηγούμενα, είδαμε ότι αν αλλάξουμε πεπερασμένες στο πλήθος τιμές μιας ακολουθίας
τότε δεν αλλάζει το όριό της (το όριο λοιπόν είναι μια τελική ιδιότητα μιας ακολουθίας, ή, με άλλα λόγια, αν δύο
ακολουθίες ταυτίζονται από ένα δείκτη και πέρα τότε έχουν το ίδιο όριο). Είδαμε ότι αν προσθέσουμε μια μηδενική ακολουθία σε μια
άλλη τότε δεν αλλάζει το όριό της. Είδαμε την έννοια της υπακολουθίας, είδαμε παραδείγματα και αποδείξαμε ότι μια ακολουθία συγκλίνει
στο $L \in \overline{\RR}$ αν και μόνο αν κάθε υπακολουθία της συγκλίνει στο $L$. Μιλήσαμε για το όριο του αθροίσματος
δύο ακολουθιών, δείξαμε ότι κάθε ακολουθία που συγκλίνει σε πραγματικό αριθμό είναι φραγμένη και δείξαμε ότι το γινόμενο
μηδενικής ακολουθίας με φραγμένη ακολουθία είναι επίσης μηδενική ακολουθία.
Από το βιβλίο [Π] διαβάστε την § 3.4 και μέρος της § 3.5.
Από τις βιντεοδιαλέξεις [V] καλύψαμε
από το ΌρΑκ-12 έως το ΌρΑκ-27.